Filistin Caddesi., Beyaz Zambaklar Sokak., No:6/7, Gaziosmanpaşa, Çankaya, Ankara

0312 466 44 44


Koronavirüs, nişanı bozma sebebi midir? Koronavirüs Sebebiyle Nişan Bozulur mu?

(Yazı Dizisi -3)

Korona virüs, kural olarak nişanı bozma sebebi değildir. Ancak taraflardan biri bu virüse yakalanıp tedavisi için gerekenleri yapmayarak tedaviden kaçınırsa o zaman nişanın haklı nedenle bozulması gündeme gelir. Çünkü nişanlıların birbirlerine sadakatle davranma, dayanışma ve yardımlaşma yükümlülüğü bulunmaktadır. Ki bu durumda Mahkemece taraf delillerinin tümü birlikte ele alınıp her somut olayda ayrıca ve etraflıca değerlendirilmesi yapılmak suretiyle tazminat ödenip ödenmeyeceğinin belirlemesi gerekir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 123 maddesi uyarınca; nişanlılığın sona ermesinden doğan (maddi ve manevi tazminat, hediyelerin iadesi gibi) davalarda süre nişanlılığın sona erdiği tarihten itibaren 1 yıldır. Pandemi döneminde bu süreler uzamıştır.

Evlilik, iki kişinin aile kurmak üzere kanunların uygun gördüğü şekilde tarafların bir araya gelmesidir.

1593 sayılı Umum-i Hıfzısıhha Kanunu’nun 123 maddesi uyarınca; frengi, belsoğukluğu ve yumuşak şankr ve cüzzama ve bir marazı akliye müptela olanların evlenmesi memnudur. Bu hastalıklar usulü dairesinde tedavi edilip sirayet tehlikesi geçtiğine veya şifa bulduğuna dair tabip raporu ibraz olunmadıkça musapların nikahları aktolunmaz. 124. maddeye göre ise; İlerlemiş sari vereme musap olanların nikahı altı ay tehir olunur. Bu müddet zarfında salah eseri görülmezse bu müddet altı ay daha temdit edilir. Bu müddet hitamında alakadar tabipler her iki tarafa bu hastalığın tehlikesini ve evlenmenin mazarratını bildirmeğe mecburdur. Bunlar kesin olmayan evlenme engelleridir.

Evlenme yaşı ile ilgili bir süre uzatımı söz konusu değildir. Korona virüs önlemleri kapsamında evlenmenin örfi boyutu açısından toplu nikah ve düğünler ertelenmiştir. Yine belediye evlendirme memurlukları evlenme başvuruları kabul etmeyip ertelemektedirler.

Boşanan kadının yeniden evlenmesi için bekleme süresi (İddet Müddeti) TMK 132 maddesi uyarınca evliliğin sona erdiği tarihten itibaren  300   gün geçmesi gerekir. Pandemi döneminde bu sürede değişiklik bulunmamaktadır.

Evlenmenin iptali davası açma süresi TMK 152 maddesi uyarınca iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten itibaren 6 ay, her halde evlenmenin iptali davası açma azami süresi evlenme tarihinden itibaren 5 yıldır. Pandemi döneminde bu süreler uzamıştır.

Evlilik, yasal boşanma sebepleri varsa anlaşmalı veya çekişmeli boşanma davası açılarak ancak hâkim kararı ile sona erdirilebilir. Boşanma davası, aile mahkemesinde diğer özel hukuk davalarından farklı usul kuralları uygulanarak yürütülen bir dava türüdür. Boşanma davasının açılması ile birlikte, nafakamaddi ve manevi tazminat, ev eşyalarının paylaşımı vb. gibi boşanmanın eki niteliğindeki hukuki sorunların da çözülmesi gerekir. 

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma davası iki şekilde açılabilir:

  • Anlaşmalı boşanma davası,

     

Anlaşmalı boşanma davası (TMK 166/3) için Kanun’un aradığı bir yıllık sürede bir değişiklik söz konusu değildir. Burada evlilik ilişkisinden kasıt, taraflar arasında yapılan resmi nikahtan itibaren en az bir yıllık bir sürenin geçmiş olmasıdır. Dolayısıyla 1 yıl dolunca dava açılabilir, engel bir durum yoktur.

Tarafların boşanma iradelerini hakim huzurunda bizzat açıklamaları gerekmektedir. Boşanma, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olduğu için boşanma avukatının tarafların yerine geçerek boşanma iradesini açıklaması mümkün değildir. Pandemi var o zaman avukat gelsin asil yerine beyanda bulunsun denilemez.

Çekişmeli boşanma davası ise;

  • Genel boşanma sebepleri: Örneğin, geçimsizlik, mizaç uyuşmazlığı nedeniyle tartışma, hakaret, şiddet, güven sarsıcı davranışlar, evlilik yükümlülüklerini yerine getirmeme gibi sınırsız sayıda neden genel boşanma nedenleri olarak kabul edilir.
  •  
  • Özel boşanma sebepleri: Kanunda sınırlı sayıda sayılmış olan özel boşanma sebeplerine dayanan boşanma davaları şunlardır:

Özel boşanma sebepleri ile genel boşanma sebepleri farklı hukuki sonuçlar doğurur. Bir evlilikte özel boşanma sebepleri varsa, davacı, karşı tarafın kusurlu olup olmadığını ispatlamak zorunda değildir, yalnızca özel bir boşanma sebebi olduğunu ispatlaması yeterlidir. Halbuki genel boşanma sebepleri varsa boşanma kararı verilebilmesi için hem davacı hem de davalı birbirinin kusurunu ispatlamak zorundadır.

  • Zina (aldatma) nedeniyle boşanma davası (TMK m. 161),

Zina; eşlerden birinin, karşı cinsten eşi dışında biri ile kurduğu cinsel ilişki anlamına gelmektedir. Zina, aile birliğinde eşlerin birbirlerine karşı sadakat yükümlülüklerinin açık bir ihlalidir.

Zina sebebi ile çekişmeli boşanma davası açma süresi, diğer eşin zina olayını öğrenmesinden itibaren altı ay ve her halükarda zina eyleminin bitmesinden itibaren beş yıldır. Bu süre hak düşürücü bir süredir. Hak düşürücü süre geçtikten sonra sadece zina sebebine dayalı olarak açılacak boşanma davalarının reddi gerekmektedir. Pandemi döneminde bu süreler uzamıştır.

  • Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış nedenleri ile boşanma davası (TMK m. 162),

Hayata Kast: bir eşin diğer eşin yaşam hakkına karşı yönelik kasıtlı fiillerinin tamamını kapsar.

Pek Kötü Muamele: Eşe eziyet veren, acı çektiren bedeni ve ruhsal sağlığını bozan davranışlardır. Örneğin; dövme, mahzene kapatma, aç ve susuz bırakma, işkence etme gibi hareketler pek kötü muamele olarak kabul edilmektedir.

Onur Kırıcı Davranış: Yargıtay içtihatlarında ağır derecede onur kırıcı hareket olarak kabul edilen bu eylemin, eşi, toplum nezdinde aşağılama, küçük düşürme, hakarette bulunma ve sövme olarak ortaya çıkmaktadır.

Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış sebebi ile dava hakkı eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve herhâlde bu sebebin doğumunun üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Pandemi döneminde bu süreler uzamıştır.

  • Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme sebepleri ile boşanma davası (TMK m. 163),

Küçük düşürücü suç işlenmesi veya haysiyetsiz hayat sürme hukuki sebeplerine dayalı boşanma davası her zaman açılabilir, herhangi bir süreye tabi değildir.

  • Terk Sebebiyle boşanma davası (TMK m. 164).

Terk nedeniyle boşanma davası için; ortak konutun sayılan sebeplerden biri ile terk edilmesi; eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla ortak konutu terk etmesi, başka bir sebep ile ortak konutta bulunmayan eşin haklı bir sebebi olmadan ortak konuta dönmemesi, eşlerden birinin diğerini ortak konutu terk etmeye zorlaması, eşlerden biri, diğer eşin, haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engellemesi yanında terkin en az altı ay kesintisiz sürmüş ve halen devam etmekte olması, usulüne uygun olarak ihtar yapılmasına rağmen terk eden eşin haklı sebebi olmadan ortak konuta dönmemiş olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Eşin terk eylemi üzerinden en az dört (4) ay geçmiş olması gerekir. İhtarda, ihtara 2(iki) ay içinde uyulması, aksi durumda bunun doğuracağı sonuçların neler olduğu açıklanmalıdır. Terk sebebi ile gönderilen ihtarnamenin samimi olması gerekir. İhtar süresi uzama dönemi içine denk gelirse pandemi nedeniyle eve dönüş ihtar süresi uzar.

Terk, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadı ile yapılması gerekir. Korona virüs, karantina, sokağa çıkma yasağı gibi zorunlu nedenle veya geçici olarak ya da diğer eşin rızası ile ortak konuttan ayrılan eş terk etmiş sayılmaz (askere gitmek, tedavi için başka şehre gitmek vs). Terk nedenine dayalı boşanma davası her zaman açılabilir.

  • Akıl Hastalığı sebebiyle boşanma davası (TMK m. 165).

Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir.

Akıl hastalığı sebebine dayanan boşanma davası her zaman açılabilir. Herhangi bir hak düşürücü süre bulunmamaktadır.

  • Genel boşanma sebepleri nedeniyle boşanma davası (TMK m.166).

Ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede evlilik birliğinin temelinden sarsılması halinde, eşlerden her biri çekişmeli boşanma davası açabilir. Genel boşanma sebepleri sayısızdır; eşlerin aile bireylerine kötü davranması ve hakaret etmesi, güven sarsıcı davranışlar, aşırı borçlanma sebebi ile icra takibine maruz kalma, eşlerin çocuklarının bakımı, eğitimi vs. ilgilenmemesi vs.

https://atabayhukuk.com/2020/05/05/koronavirusun-aile-hukukuna-etkileri-nelerdir/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Ready To Start New Project With Intrace?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.